Capitalism: A Love Story (2009)

Direktor: Michael Moore
Runtime: 127 mins

Sa mga nagdaang panahon, nagbago-bago na ang hitsura ng mundo, pati mga sistemang nakapaloob dito. Maging ang tinatawag nating pinakamalakas na bansa sa mundo, ay hindi naka-iwas sa dalang mga pagbabago. Ang Amerika at kapitalismo ay hindi ligtas sa mga kamera ni Michael Moore.

Sa paggunita ng ika-20 anibersaryo ng Roger and Me (1989), ang unang dokyumentaryo ni Moore, binalikan ni Moore ang kanyang bayan ng Flint, Michigan upang muling usisain ang lumalalang dominasyon ng corporate system sa kabuhayan ng mga simpleng mamamayan ng Amerika. Sa pagparatang ng mga matitinding krimen di-umano ng mga malalaking kompanya, ng gobyerno ng Amerika at ang sistemang pang-ekonomiya na pinapanghawakan nito, ang Kapitalismo, sa lipunan at mamamayang Amerikano.

Dati pa, tuwang tuwa na ko sa paraan ni Moore ng pagkukwento. Isa siguro siya sa mga natataning dokumentarista sa mundo, kung ang direktor ay story-teller, niliteral niya ito. Nandoon pa rin ang paggamit ng found-footages technique, then dubbing, at kali-kaliwang sense of humor. Medyo may nagbago kay Moore sa paraan ng pagkwento ng Capitalism, hindi nagbago ang mood ng humor. Hindi katulad ng Bowling for Columbine saka Fahrenheit 9/11, na may mga mabibigat na parte. Isa itong pinagaan at pinasimpleng paliwanag sa mga mabibigat at komplikadong sistema na umiiral na nagpapahirap sa lahat.

Isa pa sa nagustuhan ko ay yung matapang na paghamon ni Michael Moore sa lahat ng manonood na gumawa ng kolektibong pagkilos matapos niyang maipakita ang pangkasalukuyang epekto sa mga mamamayan ng sistemang nagpapahirap sa lahat. Nagbigay siya ng mga konkretong datos king bakit maraming nawawalan ng bahay, kung bakit unti-unti nang nabubura ang pang-gitnang uri at natitira na lang ay yung meron at merong wala, at kung bakit patuloy na yumayaman ang mayroon, at patuloy naman sa paghirap ang wala.

Hindi ko lang lubos maisip kung bakit maraming may ayaw kay Moore. Dahil ba masyado siyang maangas? Sinungaling nga ba? Ayaw ba niya talaga sa sarili niyang lahi?

Una't una pa, ang angas ay dapat idinadala at inilalabas sa isang wastong sitwasyon. Si Moore, sa aking pagtanaw, ay isang maingat na tao at hindi mag-aangas kung siya'y walang batayan, dahilan at patutunguhan sa pagiging maangas. Iisa lang naman ang gusto maalis ng angas niya, maiwasto ang maling sistema na nagpapahirap sa mamamayan. Kung sinungaling si Moore ay sana naipakulong na siya noon pa man ng General Motors ng dahil sa Roger and Me, o ni Charlton Heston dahil sa Bowling for Columbine. At wala siyang ibang minithi kundi ang kapakanan ng kapwa niya mamamayan at maisakatuparan ang totoong mithiin at ibig sabihin ng demokrasya.

Next Attraction (2008)

Direktor: Raya Martin
Runtime: 75 mins
Mga Nagsiganap:
Jaclyn Jose
Coco Martin
Paolo Rivero



Bago lang ako kay Raya Martin, yung una kong napanood, Autohystoria, wasak ako. Nakayanan ko yung almost 40 minutes na pagi-stalk sa lalake. Pero wasak, di ko alam kung para saan yun, hanggang sa naalala ko, experimental pala yun. XD.

Basically, parang behind the scenes ito ng isang short film tungkol sa isang lalaki (Coco Martin) na nagkaroon ng problema sa nanay (Jose) tapos lumayas. Pinuntahan niya yung karelasyon niya (Rivero), matapos ay umuwi din. Hindi na ko kailangan maglagay ng spoiler alert, wala naman maiispoil. Hehe.

Gusto ko yung pagiging ambisyoso ng mga pelikula ni Martin, fresh concepts, yun nga lang, kung tutuusin, hindi pa tanggap sa film circle yung mga istilo niya. Lalo sa ating hindi naman naoorient sa experimental. Ako sa sarili ko, masasabi ko lang na may alam akong unti, pero hindi rin ako ganun ka oriented, hindi ako yung tipong hardcore, kaya nawawasak pa din ako.

May napanuod akong experimental noon, Cut, gawa ni Jon Red, duon ko narealize na may patutunguhan din ang experimental. Itong Next Attraction, buti na lang ganun. Hindi katulad nung Autohystoria, na wasak lang yung ending. Hindi ko na-digs.

Natuwa ako dito kasi parang libro itong Next Attraction: Indie Film-making for Dummies. Paranng pinakita kung paano nagpapractice yung isang may kaalaman sa film techniques and theories yung mga nalaman niya sa school or workshop, sa pananaw ng isang spectator.

Tulad nga ng mga nauna nang nasabi, hindi pang-masa si Martin, pero, gaya nga ng kinomment ko sa blog ni Oggs, sana, kahit papaano, yung mga tulad niya, makagawa din ng kahit hindi hardcore na masa, pero at least, maiintindihan ng mas nakararami. Magaling siyang direktor, kailangan niya lang na mas marami pang mas maka-appreciate sa kanya.

The Imaginarium of Doctor Parnassus (2009)

Direktor: Terry Gilliam
Runtime: 123 mins
Mga Nagsiganap:
Christopher Plummer bilang DR. PARNASSUS
Lily Cole bilang VALENTINA
Heath Ledger bilang TONY
Johnny Depp bilang IMAGINARIUM TONY 1
Jude Law bilang IMAGINARIUM TONY 2
Colin Farrell bilang IMAGINARIUM TONY 3

Kung maalala ko, nag-umpisa ako kay Terry Gilliam nung napanuod ko yung Fear and Loathing in Las Vegas. Sobrang weird. Tapos, duon naman ako sa medyo luma: The Adventures of Baron Munchausen, Monty Python and the Holy Grail, saka Brazil (isa sa mga favorite ko). Kaya kahit papaano, alam ko na ung anong i-eexpect ko dito sa Imaginarium.

Ang Grupo ni Dr. Parnassus (Plummer) ay naglalakbay na parang perya dala ang kiyang Imaginarium, kung saan lahat ng panaginip ay literal na nabibigyang katuparan. Hanggang sa isang araw, dumating si Tony (Ledger), isang lalaking nakita nilang nakabigti sa ilalim ng tulay. Nakipagpustahan si Dr. Parnassus kay Mr. Nick (Tom Waits) na kung sino man ang makakuha ng limang kaluluwa, ay makukuha si Valentina (Cole) bilang premyo.

Sa pagkakatanda ko, ito yung pangalawang beses na lumabas si Ledger sa isang Gilliam film. Una ay sa Brothers Grimm, kaya kahit papaano, alam na nila kung papaano gumalaw ang isa't isa. Nakakatuwa yung pag-ganap ni Ledger. Walang downfall sa pelikula dahil sa kaniya. Ito na rin ang nagsilbing huling pelikula ni Ledger.

Sumakto ang ganap ni Plummer kay Parnassus, hindi ko naman akalain na kaya ni Tom Waits ang comedy.

Katulad ng ibang pelikula ni Gilliam, mahilig siya sa mga wirdong konsepto. Talamak ang magandang production design sa mga pelikula niya. Sa Imaginarium, nakakatuwa kapag nanduon na sa loob ng makina ni Parnassus. Naaalala ko yung Munchausen. Makulay, magulo. Astig.

Natuwa naman ako na naging aktibo si Gilliam ngayong dekada. Sana hindi magbago ang pagmangha niya sa ating mga imahenasyon sa mga magdadaan pang taon.

Taking Woodstock (2009)

Direktor: Ang Lee
Runtime: 110 mins
Mga Nagsiganap:
Demetri Martin ... ELLIOT TIBER
Emile Hirsch ... BILLY
Imelda Staunton ... SONIA TEICHBERG
Henry Goodman ... JAKE TEICHBERG



Noong 1969, naganap ang kauna-unahang Woodstock festival sa White Lake, New York. Nanatili ito na may hawak ng record bilang isa sa mga most-attended concert sa history. Kabilang ang Canned Heat, Creedence Clearwater Revival, The Who, Jefferson Airplane, Grateful Dead, Crosby Stills Nash & Young, si Janis Joplin at si Jimi Hendrix sa mga musikerong tumugtog sa nasabing festival.

Mula ito sa memoir ni Elliot Tiber (Demitri Martin), ng mga totoong pangyayari ng kaniyang pag-organize ng Woodstock Festival bilang bahagi ng kaniyang taunang arts and music festival, kabilang sa kaniyang trabaho bilang Director ng Commerce sa kanilang bayan. Naging swerte ang kaniyang pagbabaka-sakali na gawin ang Woodstock sa kanilang bayan matapos tanggihan ito sa orihinal nitong venue. Kinuwento dito ang mga sakit sa ulo na pinagdaanan bago at habang nangyayari ang nasabing festival.

Napaka-light ng pakiramdam noong pinapanuod ko nito. Nahawa ako kay Billy (Emile Hirsch). Masarap lang isipin na ang pinakamalaking hippie-fest ay sandali lang pinaghandaan. Sayang lang, sa documentary ko na lang siya napanuod.

Hindi ako gaano pamilyar sa mga istilo ni Lee pagdating sa pagdidirek. Tatlo pa lang sa mga pelikula niya ang napanuod ko na. Napansin ko lang na mas binibigyan niya ng pansin kung papaano ikukwento ang istorya sa pelikula. Medyo typikal sa mga hollywood o kung ano mang major film industries. Pero, gusto ko yung paggamit niya ng pagiba-iba ng contrast ng kulay, lalo duon sa eksena sa van. Psychedelic talaga yung pakiramdam, hippie na hippie.

Ito yung isa sa mga pelikulang hindi nakakasayang ng oras kapag napanuod mo, kahit na hindi siya gaano nakakapagbigay ng malakas na impresyon.

Melancholia (2008)

Direktor: Lav Diaz
Runtime: 450 mins
Mga Nagsiganap:
Angeli Bayani bilang ALBERTA
Dante Perez bilang JULIAN
Roedar Camanag bilang RENATO
Malaya bilang RINA

Maraming kadahilanan ng kalungkutan. Marami ding kinahihinatnan ito. Ang literal na salin sa Filipino ng salitang "melancholia" ay kalungkutan. At ang obrang ito ni Lav Diaz ay walong oras na meditasyon sa kalungkutan.

Si Julian, Rina at Alberta sa torohan

Maaari nating mahati ang pelikula sa tatlong segments: una, ay ang kwento nila Alberta (Angeli Bayani) at Rina (Malaya) sa Sagada. Iba ang persona nila nung mga panahong nasa Sagada sila, Si Alberta, na sa katotohana'y isang Guro, ay gumanap na isang puta, at si Rina naman ay gumanap na madre; ikalawa, ang segment matapos ng immersion nila at nakabalik na sila sa Maynila kasama si Julian (Dante Perez), tumatayong lider ng kanilang grupo; at ikatlo, ang pakikipagsapalaran ni Renato nang ipinaghahanap na siya ng militar.

Hindi malayo sa akin ang kwento ng Melancholia. Pumapatungkol ito sa kwento ng mga Desaparecido at ng kanilang mga pamilya (na pawang mga biktima), at ang nagiging epekto nito sa bawat aspeto ng pagkatao ng bawat isang biktima. Si Alberta may hindi na inaasahang makita pa ang asawang si Renato matapos itong mawala sa kabundukan mga pitong taon n'ang nakalipas, ang hinahanap niya'y katarungan. Marami na kong nababasang kwento tungkol sa mga Desaparecido, kapag wala kasi akong magawa at walang pelikula, nagbabasa ako ng kung ano ang mapulot ko, o di kaya'y manunuod ng tv.

Ito ang unang epiko ni Lav Diaz na nakumpleto ko. Punong-puno ng diskursong pilosopikal. Parang unti-unting naglelecture sa kin. Hehe. Pagdating sa kwento, ang pinakanagustuhan ko ay yung diskusyon nila Julian at nung manunulat (Bodjie Pascua) tungkol sa kaniyang ipinasa niyang nobela para i-publish. Kung saan dinetalye nila ang malaking kasalanan ng industriya ng pelikula sa lipunan.

Tinapos ko to hanggang sa credits. Napansin ko lang na ang sinematograper at ang editor ay si Diaz din. Maganda ang kuha sa sinematograpiya, pinakanagustuhan ko ay yung naka upo si Julian sa umaagos na mababaw na ilog at yung kuha nuong binabaril na yung mga kasamahan ni Renato sa ilog.

Tulad ng Ebolusyon ng Isang Pamilyang Pilipino, may ilang piling wirdong eksena din dito. Hindi ko malimutan yung babaeng kumakain ng pahina ng libro. Weird.

Ayon sa interbyu noon ng namayapang si Alexis Tioseco kay Diaz, ang style na gustong ipakita ni Diaz sa manunuod ay ang paglalapat niya ng Pilosopiya sa kaniyang mga pelikula na ang mga Pilipino ay hindi saklaw ng konsepto ng oras, bagkos, ng kalikasan. Na malapit tayo sa kalikasan, na kabahagi tayo nito. Nakita ko ito sa paggamit niya ng Black-and-white aesthetics at longtakes. Hindi man pilitin, mapapakawing ang paningin mo sa iba pang parte ng screen kapag pinapanuod mo ang mga long takes ni Diaz. At sa paggamit ng Black-and-White, walang diskriminasyon at distinksyon na nangyayari sa pagitan ng kalikasan at ng tauhan. Ang nangyayari'y, lahat ay gumagalaw, lahat ay may tinig, lahat ay iisa. Ang tauhan ay bahagi ng kalikasan.

Kung kakayanin, uulitin ko pa ang panunuod nito para sa mas matindi pang pag-analisa ng pelikula. Hindi nasayang ang walong oras ng panunood ko, hindi rin ako na-bore. Bagkos, hindi ako mapalagay nung ipinapanuod ko ito, totoong tungkol ito sa kalungkutan. Nararamdaman ko ito kahit na duon sa pagtugtog ng Brockas. Ang mga tauha'y hindi lang nagpapakita ng kalungkutan, ang bawat pangyayari mismo'y nagkukuwento ng kalungkutan.

Un prophète (2009)

Direktor: Jacques Audiard
Runtime: 150 mins
Mga Nagsiganap:
Tahar Rahim bilang Malik El Djebena
Niels Arestrup bilang César Luciani
Adel Bencherif bilang Ryad


Ano ang ibig sabihin ng "propeta"?

Ayon sa wikipedia: "In religion, a prophet is a person who has been contacted by, or has encountered, the supernatural or the divine, and serves as an intermediary with humanity, delivering this newfound knowledge from the supernatural entity to other humans." Digs? Hehehe, sa tagalog: "Sa Relihiyon, ang isang propeta ay siyang nakikipagugnayan sa, o siyang nakaranas sa, isang banal na entidad(?). bilang isang daan mula sa kabanalan patungo sa sangkatauhan." at ayon sa google translate: "Sa relihiyon, propeta ay isang tao na ay nai-ugnayan sa pamamagitan, o may nakaranas, ang kahima-himala o ang mga banal, at naglilingkod bilang isang tagapamagitan sa sangkatauhan, sa paghahatid ng ito newfound kaalaman mula sa higit sa karaniwan nilalang sa ibang tao". (wasak!)

Iknuwento ng pelikulang ito ang buhay ni Malik el Djebana (Tahar Rahim) sa isang kulungan. Pinakita dito ang issue ng racism sa paglalantad ng pagbubukod ng lahi ng mga Italyano, Arabo, at Corsikano kahit sa kulungan. Si Malik ay napili ni Cesar Luciani (Niels Arestrup) bilang patayin ang isang arabo sa loob ng kulungan. Matapos nito'y nagsilbi si Malik para sa gang ng mga Corsikano.

Sa una, medyo reserved yung pagkatao ni Malik sa kwento, medyo uto-uto. Wala kasing alam sa sistema sa loob, ito yung madalas kong nakikita sa mga prison films. Laging bagong pasok yung bida, na sa huli na makakaisip ng solusyon, etc. Pero buti na lang, hindi ito tungkol sa pagtakas, kundi kung pano ang pamumuhay sa isang kulungang talamak ang panglilibak sa lahi. Sa isang kapaligirang wala kang karapatang paratangang racist yung ibang tao dahil ikaw mismo ay racist.

Gusto ko yung naging progresyon ng bida bilang adaptasyon sa kapaligiran at sistema. Nakakatuwa nga na kahit yung panandalian niyang paglabas ay pareho din ang galaw niya tulad ng sa kulungan. Hindi ko maiwasan na maihalintulad to sa Shawshank Redemption. Halos pareho kasi ng naging progresyon. Iba lang yung goal. Si Andy Dufrense, gusto niya tumakas, si Malik, gusto niya lang maghari ang mga arabo.

Kaunti lang yung technical shots ni Audiard, mas focused sa kwento itong pelicula. Madalas na handheld yung cam. Para tuloy kang laging nakabuntot kay Malik. Which is, isang magandang pakiramdam, na parang iniuugnay ng direktor ang manunuod sa kaniyang pelikula.

Isa pa sa nagustuhan ko dito ay ang pagiging bias ng pelikula sa mga Arabo. Kahit na pranses and direktor, naging objective yung dating ng isang subjective style.

May mga eksena ding nagpapakita ng paggamit ng droga at pagiging bayolente, siguro, nagbabago na ang taste ng mga taga Oscars kaya isa ito sa mga napili nila para sa Best Foreign Category.

Ang "A Prophet" ay kwento ng pakikipaglamangan at pagkakapantay-pantay. Sa pagpapakita ng mabuti't masama, ng tama't mali.

Impeng Negro (1998)

Direktor: Auraeus Solito
Runtime: 31 mins
Mga Nagsiganap:
Joseph Reyes bilang IMPEN

Mahigit sampung taon na mula ng pumanaw si Rogelio Sikat. Isa sa mga kaniyang hindi malilimutang akda ay ang kwento ni Impen.

Isang mainit na araw ang tumambad kay Impen (Joseph Reyes) nang siya ay nag-iigib sa looban. Lagi sinasabi ng nanay niya na wag pansinin si Ogor, ang taong hindi siya itinuring na kaibigan. Tampulan ng lait si Impen dahil sa kaniyang maitim na balat, anak siya ng isang Negrong sundalo na hindi na niya nakilala mula ng pagka-panganak. Ang hapong iyon sa igiban ang nagpasya sa kapalaran ng pakikitungo sa kaniya ni Ogor at ng ibang taga-looban.

Matagal ko nang nabasa ang maikling kwento nito. Nabasa ko ang tungkol sa pampelikulang adaptasyon ni Auraeus Solito sa isang kapitulo ng Kapwa ni Katrin De Guia kaya naging interesado ako.

Para sa akin, nabigyang katarungan ang katauhan ni Impen, magaling ang pagkakaganap ni Reyes sa kaniya. Pinakanagustohan ko sa pagkakaganap ni Reyes ay yuong inaapi na siya sa igiban. Mukha talagang kawawa dati pa si Reyes, kaya madalas ganun yuong ganap niya. hehe.

Silent film-style yung gamit sa pelikula. May mga intertitles, musiko lang ang maririnig (na magandang nailapat ni Noel Cabangun), at black and white ang mga imahe. Malakas ang ilaw, grainy, na nabigay sa kin ng kakaibang pakiramdam. Kapareho ng aesthetics ng Begotten (1991) ni Merhige. Bilang isa sa mga unang pelikula ni Solito, hindi ito nakakapanghinayang panuorin. Hindi rin bitin ang 31 minutes para sa kwento.

Maaaring hindi man gaano nai-representa ng maigi ang kwento, nailahad naman nito ang mensahe ni Impen. Na wala ni sino man ang may karapatang manlibak nang dahil sa kanilang kaibahan, dahil kung tutuusin, pare-pareho lang tayong iba. Ang ugaling ipinakita ni Impen sa huli ay napakaprogresibo. Ang api'y hindi habang-buhay na magpaapi.

(saan ito pwedeng makita: Vimeo Channel ni Auraeus Solito)

Maligayang Pagdating sa aking Blag!

Ako si H.M. Wala akong ginawang mabuti sa buhay kundi manuod lang ng manuod. Di bale, duon nanggaling yung title ng blag ko. Kawts Kamote. Galing sa Couch Potato, ni-localize ko lang.

Di bale, ang silbe ng blag na ito ay ipabasa sa inyo yung mga review ko sa mga napanuod kong pelikula, o tv show, o kung ano pang anik-anik dyan. Para kahit papaano naman, magkaroon ako ng silbi sa buhay. :D

Hindi ako magaling mag-english kaya pagpasensyahan ninyo na kung tag-lish o di kaya ay purong tagalog itong blag ko. pero, sa tingin ko mas mainam na yun, at least hindi na ako mahihirapan na magsulat. Wala akong formal training sa pagsusulat, halata naman sa unang artikel pa lang. Hindi ako magaling sa ispelling, at tulad ng sinabi ko kanina, sa english. Sana, ma-trip-an mo tong blag ko. hindi ko alam kung saglitan lang to o matagal, pero enjoy lang, rak en rol! :D